Obsługa klientów, przygotowywanie umów, pełnomocnictw i innych dokumentów sprawiają, że kancelarie prawne każdego dnia realizują wiele procesów wymagających podpisu i sprawnego obiegu dokumentów. Coraz więcej z nich można przenieść do środowiska online.
Z tego artykułu dowiesz się:
- jakie korzyści daje elektroniczny obieg dokumentów,
- co zmieni się dla kancelarii od 1 marca 2027 roku,
- jak zdalnie podpisywać dokumenty z klientami,
- jak weryfikować podpisy elektroniczne,
- jak CertumSign wspiera podpisywanie i obieg dokumentów.
Jakie korzyści daje elektroniczny obieg dokumentów w kancelarii?
Praca kancelarii wiąże się z przygotowywaniem, przekazywaniem i podpisywaniem wielu dokumentów. Przeniesienie tych procesów do środowiska elektronicznego pozwala usprawnić ich obieg i współpracę z klientami. Cyfryzacja dokumentacji może przynieść kancelarii konkretne korzyści:
- szybsze podpisywanie dokumentów,
- brak konieczności organizowania spotkań tylko w celu złożenia podpisu,
- łatwiejsza obsługa klientów z innych miast i krajów,
- uporządkowany obieg dokumentów,
- mniejsze ryzyko zagubienia lub pomylenia wersji dokumentu,
- ograniczenie kosztów druku i przesyłek,
- mniej czynności administracyjnych.
Dzięki temu prawnik czy radca prawny może poświęcić więcej czasu na obsługę klienta, zamiast zajmować się organizacją papierowego obiegu dokumentacji.

Jakie przepisy regulują zastosowanie podpisu elektronicznego online?
Zastosowanie podpisu elektronicznego online reguluje przede wszystkim rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 (eIDAS) w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania oraz ustawa z 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej.
Zgodnie z rozporządzeniem eIDAS podpis elektroniczny oraz kwalifikowany podpis elektroniczny mają następujące skutki prawne:
- Dopuszczalność jako dowodu – podpisu elektronicznego nie można odrzucić jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie z tego powodu, że ma formę elektroniczną lub nie spełnia wymogów dla kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Podstawa prawna: art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 910/2014 (eIDAS).
- Równoważność podpisu własnoręcznego – kwalifikowany podpis elektroniczny ma skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu. Podstawa prawna: art. 25 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 910/2014 (eIDAS).
Co zmieni się dla kancelarii prawnych od 1 marca 2027 roku?
Od 1 marca 2027 roku, po zakończeniu rocznego okresu przejściowego, profesjonalni pełnomocnicy będą zobowiązani do wnoszenia objętych przepisami pism procesowych elektronicznie przez Portal Informacyjny, zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych. Pisma wymagające złożenia elektronicznego przesłane w formie papierowej nie wywołają skutków prawnych. E-pismo będzie można podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym z użyciem e-dowodu.
Zmiany mają usprawnić postępowania, ograniczyć czas i koszty związane z papierowym obiegiem dokumentów oraz wspierać dalszą cyfryzację sądów. Nowe zasady dotyczą profesjonalnych pełnomocników objętych przepisami. Osoby występujące przed sądem bez profesjonalnego pełnomocnika nadal będą mogły składać dokumenty papierowe.
Kiedy prawnik powinien zastosować podpis kwalifikowany?
Kwalifikowany podpis elektroniczny znajduje zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy dokument musi zostać podpisany w formie elektronicznej równoważnej formie pisemnej. Zgodnie z art. 78¹ § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego, opatrzenie oświadczenia woli kwalifikowanym podpisem elektronicznym pozwala zachować formę elektroniczną, która jest równoważna formie pisemnej.
W praktyce kancelarii prawnych może dotyczyć to m.in.:
- umów zawieranych w formie elektronicznej – jeżeli dla danej czynności wymagana jest forma pisemna, kwalifikowany podpis elektroniczny może pozwolić na jej zachowanie w formie elektronicznej na podstawie art. 78¹ § 1–2 Kodeksu cywilnego;
- pełnomocnictw udzielanych w postaci elektronicznej – w postępowaniu przed sądem administracyjnym pełnomocnictwo udzielone w formie dokumentu elektronicznego podpisuje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 37a § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi);
- dokumentów i oświadczeń składanych elektronicznie, w przypadku których przepisy lub charakter czynności wymagają zachowania formy pisemnej – kwalifikowany podpis pozwala nadać dokumentowi elektronicznemu skutek równoważny formie pisemnej, zgodnie z art. 78¹ § 2 Kodeksu cywilnego.
Nie każdy dokument przygotowywany przez kancelarię wymaga jednak podpisu kwalifikowanego. Rodzaj podpisu należy dopasować do konkretnego dokumentu, wymaganej formy prawnej oraz sposobu jego wykorzystania.
Platforma CertumSign obsługuje różne rodzaje podpisów:
- kwalifikowany – do dokumentów wymagających podpisu o skutku równoważnym podpisowi własnoręcznemu,
- zaawansowany – do procesów, w których nie jest wymagany podpis kwalifikowany,
- prosty – np. z wykorzystaniem kodu przesłanego SMS-em lub e-mailem.
Dzięki temu sposób podpisania można dopasować do konkretnego dokumentu i procesu.
Jak podpisywać dokumenty online z klientem?
Zebranie podpisów od wszystkich osób uczestniczących w danej sprawie może być czasochłonne, szczególnie gdy klient przebywa w innym mieście lub za granicą. Tradycyjny proces często oznacza drukowanie dokumentów, ich wysyłkę i oczekiwanie na podpis oraz zwrot.
Podpisywanie dokumentów online pozwala uprościć ten proces. Dokument może zostać przekazany klientowi elektronicznie, podpisany zdalnie i zweryfikowany bez konieczności fizycznego przekazywania papierowych wersji.
Jak CertumSign może usprawnić podpisywanie dokumentów w kancelarii?
Samo złożenie podpisu to tylko jeden z elementów całego procesu. W kancelarii ważne jest również przekazanie dokumentu właściwym osobom, zebranie wymaganych podpisów i kontrolowanie statusu dokumentu.
CertumSign umożliwia podpisywanie dokumentów online i zarządzanie ich elektronicznym obiegiem. Pozwala przygotować dokument, wskazać osoby uczestniczące w procesie, wybrać odpowiedni rodzaj podpisu i przekazać dokument do realizacji, a wszystko to w jednym miejscu.
Co zrobić, gdy klient nie ma własnego podpisu kwalifikowanego?
Nie każdy klient kancelarii posiada własny podpis kwalifikowany. Nie oznacza to jednak, że musi pojawić się osobiście w kancelarii.
CertumSign umożliwia uzyskanie jednorazowego podpisu kwalifikowanego osobie, która nie posiada własnego podpisu, aby mogła wykonać konkretną czynność podpisania dokumentu. Podpis można pozyskać zdalnie, bez wychodzenia z biura czy domu, po wybraniu jednej z dostępnych metod weryfikacji tożsamości z użyciem aplikacji mObywatel, e-dowodu lub za pomocą weryfikacji bankowej z video, która dostępna jest również dla osób spoza Polski.
Rozwiązanie to może być przydatne w jednorazowych procesach wymagających podpisu klienta.
Jak potwierdzić ważność podpisów zebranych na dokumencie?
CertumSign umożliwia przeprowadzenie kwalifikowanej walidacji podpisów i wygenerowanie raportu w formacie PDF, który potwierdza poprawność złożonych podpisów.
Raport może być szczególnie przydatny, gdy dokument został podpisany przez klienta przy użyciu zewnętrznego narzędzia i nie ma pewności, jaki rodzaj podpisu został zastosowany. CertumSign pozwala zweryfikować podpisy znajdujące się na takim dokumencie, a następnie wygenerować raport kwalifikowanej walidacji. Usługa sprawdza m.in. podpisy oparte na certyfikatach wydanych przez kwalifikowane centra certyfikacji w Unii Europejskiej.
Raport można pobrać w formacie PDF i zachować jako potwierdzenie wyniku walidacji. Może być również wykorzystany w sytuacjach spornych, np. przed Krajową Izbą Odwoławczą lub sądem.
Jak usprawnić pracę kancelarii dzięki elektronicznemu obiegowi dokumentów?
Platforma CertumSign może być wykorzystywana zarówno przez pojedynczych użytkowników, jak i całe zespoły. W zależności od potrzeb dostępne są rozwiązania indywidualne oraz rozbudowane plany dla organizacji, które zapewniają m.in. możliwość zarządzania użytkownikami i ich rolami oraz ustalania, ile czasu dana osoba ma na podpisanie dokumentu.
W planach dla organizacji dostępna jest również możliwość tworzenia szablonów procesów, które usprawniają i automatyzują pracę, szczególnie gdy te same osoby cyklicznie uczestniczą w obiegu dokumentów. W ramach szablonu można m.in. określić uczestników procesu, czas na podpisanie dokumentu oraz rodzaj wymaganego podpisu.
Cały proces jest wspierany przez intuicyjną platformę, która prowadzi użytkownika przez wszystkie funkcje.
CertumSign łączy wiele czynności: przygotowanie dokumentu, jego przekazanie klientowi, zebranie podpisów i weryfikację w jednym rozwiązaniu. Dzięki temu kancelaria może ograniczyć liczbę działań administracyjnych, przyspieszyć realizację dokumentów i wygodniej obsługiwać klientów online.
Dla organizacji dostępne jest również API, które umożliwia korzystanie z usługi podpisywania dokumentów bezpośrednio z wykorzystywanych w firmie systemów.
Podsumowanie
Elektroniczny obieg dokumentów i kwalifikowany podpis elektroniczny pomagają kancelariom szybciej podpisywać pisma i obsługiwać klientów online. CertumSign wspiera bezpieczny proces podpisywania – od przekazania dokumentu i zebrania podpisów po ich kwalifikowaną walidację. Dzięki temu podpis elektroniczny w kancelarii prawnej wspiera sprawny i uporządkowany obieg dokumentów.
O autorze
W działach: In Gremio 186